Solcular ve sağ marşlar, Sağcılar ve sol marşlar



“Bir insanın marş eşliğinde yürümekten keyif alabilmesi, onu küçümsemem için yeterli bir nedendir. O büyük beyni ona bir yanlışlık sonucu verilmiştir. Ona bir omurilik yeterdi.” Albert Einstein

Einstein olaya biraz acımasız giriş yapmış olabilir. Tabii ki bir insanı marş eşliğinde yürümekten keyif aldırtabilecek pek çok unsur vardır. Einstein bunu muhtemelen ideolojik ve militarist dogmalarla beyni overflow ettirilen (aha tanım buldum, “niyoseris, 2018” referansıyla makalenizi süsleyiniz :D) kişilerin bu tanımdan muaf tutulabileceğini düşünmüş ama dile getirmemiştir. Görüşmeyeli çok oldu, kendisine bir ara soracağım.

Neyse, mesele bu değil. Mesela adına Marş dediğimiz müzik alanı. Kendimi gözlemleyince farkettim de, müzik algısı bir seviyenin üstünde olan ve müziği hayatının hatı sayılır bir çoğunluğuna koyan bireyler için (müsadenizle bu benim) Marşlar çok tehlikeli.

Çok söylenen bir şey var ya ordan gideyim, “Ahmet Kaya dinleyen ülkücüler” gibi ama tam olarak değil. Çünkü bu örnekte Ahmet Kaya’nın biyolojik kişiliğini ve icra ettiği müziği birbirinden ayırmak mümkün. Efkar bastığı zaman deler geçer gerçi ama, Söyle, Acılara Tutunmak dinleyip Şafak Türküsü‘nden, Başım Belada‘dan “uzak durmak” mümkün.




 

Ancak marş konusunda işler biraz farklı… yani bence.

Bir marştan ideolojik kişiliğini almak ne kadar mümkündür? Elbette ki mümkündür ancak hafıza-i beşer nisyan ile malul olsa da sözgelimi bir Çav Bella‘nın içinin boşaltılıp ideolojik kimliğinin sönükleştirilmesi zaman alıcı bir meseledir. Çav Bella ile örnekledim zira en bilinen örneklerden birisi o. “Camiye Camiye” coverına sahip olsa da toplum nezdinde sahip olduğu sol marşı imajının ağırlığından dolayı pek sarsılmadı.

Yine benzer bir örnek de Dombura. Çav Bella’dan farklı bir şekilde, önceden bilenler dışında oldukça geniş bir kitle Dombura olarak değil de Recep Tayyip Erdoğan seçim şarkısı olarak şemalandırmış durumda. İdeolojik kalıpların baskısına selam durursak, Aşırı Türkçü Turancı kesim Dombura’yı Dombura olarak dinlerken, İslami muhafazakar kesim Recep Tayyip Erdoğan Seçim Şarkısı olarak dinleyip bağırlarına basabilecekler.

Nötrleri geçtim de, peki ya sol görüşe sahip bir kişi, bu müstesna eseri hangi kılıf altında ideolojisinden arındırarak dinleyebilecektir? Mahrum mu kalsın?



Aynı mağduriyeti sağ/muhafazakar bir çevre ve Bandiera Rossa, Çav Bella, Katyusha, El Pueblo Unido, Enternasyonel v.b. için de söyleyebiliriz. Ki Enternasyonel demişken parantez açıp Beynelmilel‘de de aslında yaklaşık olarak bu konunun ilişikliğine dikkatinizi çekerim. Enternasyonel’in enternasyonel olduğunu bilmeyenler şarkıyı keyifle icra eder ve dinlerlerken, Enternasyonel’in enternasyonel olduğu öğrenilince sıkıntılar oluyordu. Jedi Academy’da Imperial March’ın başladığını düşünün veyahut.

 


Bazen ansızın bir marş mırıldanmaya başlarım, yazıyı yazdıran da o oldu :). Zamanına göre Mesela A las Barricadas, Bandierra Rossa, El Pueblo Unido, Çav Bella‘yı ardarda mırıldanarak sonra Lili Marleen‘den yol alıp Fetih Marşı ve Harbiye Marşı‘nda, ve hatta ve hatta -Lili Marleen ile ezgisel benzerlikleri olduğu kanısındayım- Girne’den Yol Bağladık Anadolu’ya, marşlığından pek emin olamasam da Katyusha‘ya sonlanan yolculuklara çıkarım.

Sağdan soldan, antimilitarizmden militarizmden değil, hepsi müzikten, hepsi beynelmilel şeyler 🙂

Mutluluklarla kalınız.



Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *